Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, razlike u zaradama između muškaraca i žena u Srbiji su značajne, pri čemu žene zarađuju u proseku 14% manje. Ove razlike su prisutne i u zemljama Evropske unije, gde je prosečan platni jaz oko 11%.
U Srbiji, posebno u Beogradu, ovaj jaz je izraženiji, dosežući čak 19%. Istraživanja pokazuju da razlike u zaradama nisu isključivo rezultat razlika u platama za identične poslove, već su povezane sa strukturom tržišta rada. Žene su često manje zastupljene na upravljačkim pozicijama koje donose veće zarade.
Očekivanja žena prilikom zapošljavanja
Dodatno, istraživanje koje je sprovedeno tokom Regionalnog sajma zapošljavanja pokazuje da žene ne samo da zarađuju manje, već često i očekuju niže plate prilikom prijavljivanja na poslove. Prema podacima, razlika u očekivanjima iznosi oko 200 evra u odnosu na muškarce sa sličnim kvalifikacijama.
Milica Dolašević iz Instituta za razvoj i inovacije ukazuje da je platni jaz rezultat šire strukture tržišta rada, gde žene ređe dolaze do rukovodećih pozicija i često su zaposlene u slabije plaćenim sektorima.
Uticaj patrijarhalnih obrazaca
Brankica Janković, bivša poverenica za rodnu ravnopravnost, naglašava da duboko ukorenjeni patrijarhalni obrasci utiču na očekivanja žena. Mnoge žene se doživljavaju kao manje vredne, što ih sprečava da traže više plate ili bolje položaje. Takođe, odgovornosti prema porodici često ih čine opreznijim prilikom traženja boljih prilika.
Neplaćeni rad i samopouzdanje
Žene u Srbiji provode više vremena na neplaćenom radu u domaćinstvu, što direktno utiče na njihovu dostupnost za dodatne edukacije i profesionalni razvoj. Ovaj nesrazmeran raspored obaveza može dovesti do sporijeg napredovanja u karijeri i manjeg samopouzdanja prilikom pregovaranja o platama.
Potrebne promene u zakonodavstvu
U cilju smanjenja platnog jaza, potrebno je unaprediti zakonodavni okvir i razviti politike koje olakšavaju usklađivanje rada i roditeljstva. Takođe, važno je raditi na podizanju svesti o značaju ravnopravnog učešća žena u ekonomiji.
Kao što ističe Dolašević, samo sveobuhvatan pristup može doprineti stvaranju pravednijeg tržišta rada.
